Bệnh Võng Mạc Đái Tháo Đường Là Gì?

Nhiều người mắc đái tháo đường duy trì thói quen đo đường huyết mỗi ngày, kiểm soát chế độ ăn uống nghiêm ngặt, nhưng lại bỏ qua một điều quan trọng: biến chứng ở mắt có thể âm thầm tiến triển trong nhiều năm mà không hề gây đau hay mờ mắt ngay từ đầu. Đây chính là lý do khiến bệnh võng mạc đái tháo đường trở thành một trong những biến chứng nguy hiểm, dễ bị bỏ sót nhất của căn bệnh này.

Bệnh Võng Mạc Đái Tháo Đường Là Gì?

Bệnh võng mạc đái tháo đường (diabetic retinopathy) là tình trạng tổn thương các mạch máu nhỏ nuôi võng mạc, lớp mô cảm nhận ánh sáng ở đáy mắt, do đường huyết cao kéo dài. Theo thời gian, các mạch máu này có thể bị rò rỉ, phình giãn hoặc tắc nghẽn, dẫn đến xuất huyết, phù hoàng điểm, thậm chí bong võng mạc nếu không được kiểm soát.

Theo các báo cáo y khoa được truyền thông trong nước tổng hợp (dẫn nguồn từ WHO), khoảng 20-40% người mắc đái tháo đường có tổn thương võng mạc ở các mức độ khác nhau. Tại Việt Nam, tỷ lệ này được ghi nhận dao động trong khoảng 20-35%, và có tới 90% các tổn thương sẽ tiếp tục tiến triển nặng dần sau 10-15 năm mắc bệnh. Bệnh võng mạc đái tháo đường cũng được xem là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa ở người trong độ tuổi lao động.

Vì Sao Bệnh Dễ Bị Bỏ Sót?

Điều đáng lo nhất ở bệnh võng mạc đái tháo đường là giai đoạn sớm thường không có triệu chứng rõ ràng. Người bệnh vẫn nhìn rõ, sinh hoạt bình thường, không hề biết rằng các mạch máu ở đáy mắt đã bắt đầu bị tổn thương.

Đến khi xuất hiện các dấu hiệu như:

• Nhìn mờ đột ngột hoặc dần dần
• Xuất hiện đốm đen, vệt đen trôi nổi trong tầm nhìn (ruồi bay)
• Mất dần thị lực ở một vùng hoặc toàn bộ tầm nhìn
• Khó nhìn màu sắc hoặc nhìn ban đêm

thì tổn thương võng mạc có thể đã ở mức độ nặng, khó hồi phục hoàn toàn dù được điều trị.

Ai Có Nguy Cơ Cao?

• Người mắc đái tháo đường trên 5 năm, đặc biệt trên 10 năm
• Người kiểm soát đường huyết không ổn định
• Người có kèm theo tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu
• Phụ nữ mang thai mắc đái tháo đường thai kỳ
• Người chưa từng khám đáy mắt kể từ khi được chẩn đoán tiểu đường

Tầm Soát Và Phòng Ngừa Như Thế Nào?

1. Khám đáy mắt định kỳ, ngay cả khi thị lực còn bình thường

Đây là biện pháp quan trọng nhất. Người bệnh tiểu đường nên khám đáy mắt ngay từ thời điểm được chẩn đoán, sau đó tái khám định kỳ theo chỉ định của bác sĩ (thường 6-12 tháng/lần, hoặc gần hơn nếu đã có tổn thương), không chờ đến khi cảm thấy nhìn mờ mới đi khám.

2. Kiểm soát tốt đường huyết, huyết áp và mỡ máu

Việc kiểm soát các chỉ số này ổn định không chỉ bảo vệ tim mạch, thận mà còn làm chậm tiến triển của tổn thương võng mạc.

3. Phát hiện sớm để can thiệp kịp thời

Khi phát hiện tổn thương ở giai đoạn sớm, bác sĩ có thể theo dõi sát hoặc can thiệp bằng laser, tiêm nội nhãn hoặc các phương pháp điều trị phù hợp khác để ngăn bệnh tiến triển nặng hơn, thay vì phải xử lý các biến chứng nghiêm trọng về sau.

Khi Nào Nên Đến Khám?

Bạn nên chủ động đến khám đáy mắt nếu:

• Đã được chẩn đoán đái tháo đường, dù chưa có triệu chứng ở mắt
• Đã mắc đái tháo đường trên 5 năm mà chưa từng khám đáy mắt
• Nhận thấy bất kỳ thay đổi nào về thị lực: nhìn mờ, nhìn thấy đốm đen, khó nhìn màu

Câu Hỏi Thường Gặp

Người tiểu đường bao lâu nên khám mắt một lần?
Thông thường 6-12 tháng/lần, tuy nhiên tần suất cụ thể cần theo chỉ định của bác sĩ nhãn khoa dựa trên tình trạng thực tế của từng người.

Bệnh võng mạc đái tháo đường có chữa khỏi hoàn toàn không?
Mục tiêu điều trị là kiểm soát và làm chậm tiến triển của bệnh, hạn chế biến chứng, chứ không phải lúc nào cũng phục hồi hoàn toàn tổn thương đã xảy ra. Vì vậy phát hiện sớm có vai trò quyết định.

Mắt vẫn nhìn rõ thì có cần khám đáy mắt không?
Có. Đây chính là điểm nguy hiểm của bệnh: tổn thương có thể đã tồn tại trước khi xuất hiện triệu chứng.

Đặt Lịch Khám Đáy Mắt Tại HITEC

Nếu bạn hoặc người thân đang mắc đái tháo đường, đặc biệt đã mắc bệnh trên 5 năm, hãy chủ động khám đáy mắt định kỳ ngay cả khi thị lực vẫn đang cảm thấy bình thường, để tầm soát sớm biến chứng và bảo vệ thị lực lâu dài.

☎ Hotline: 0984 122 153
📍 HỆ THỐNG BỆNH VIỆN MẮT HITEC
🏢 CS1: 51-53-55 Trần Nhân Tông, P. Hai Bà Trưng, Hà Nội
🏢 CS2: 55 Hàm Long, P. Cửa Nam, Hà Nội
🏢 CS3: 480 Thụy Khuê, P. Tây Hồ, Hà Nội
🏢 CS4: 28 Đống Đa, P. Tân Sơn Hòa, TP.HCM